Geminin varış limanında boşaltılması için belirlenen bekleme süresi navlun sözleşmesinin türüne göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle geminin boşaltılması için bekleme süresi iki şekilde düzenlenmiştir. Bunlar çarter sözleşmelerde ve kırkambar sözleşmelerde bekleme süresi şeklindedir.
Çarter sözleşmelerde bekleme süresi
Burada bekleme süresi boşaltma ve (kararlaştırılmışsa) sürastarya sürelerinden oluşur. Ancak yüklemede olduğu gibi üç günlük ek süre yoktur. Sürastarya Nedir? Sürastarya süresi ise tarafların yüklemenin belli bir yükleme süresi içinde bitirilememesi ihtimalinden dolayı, geminin beklemeye devam etmesi için aralarında daima ek bir sürenin kararlaştırılmasına denir.Geminin fazla beklemesinden dolayı bu süre için taşıtandan aldığı ek ücrete ise sürastarya ücreti denir.Bu sürelerin tayinine ve hesaplamalarına, nasıl ve ne zaman başlayacağına, tesadüfi sebepler dolayısıyla boşaltmanın durmasının sürelerin işlemesine ne suretle etki edeceğine dair hükümler yüklemede olduğu gibidir.Yükleme ve boşaltma süreleri kural olarak birbirinden bağımsızdır.
Ancak sözleşmelere konan şartlarla (özellikle taşıtan ve gönderilen aynı kimse olduğu takdirde) bunlar bazen birleştirilmektedir.
Şöyle ki: Ya yükleme ve boşaltma için tek bir süre kabul edilir: “Yükleme ve boşaltma on günde bitirilecektir” gibi. Bu takdirde yükle ilgili şahıs bundan dilediği gibi istifade ve yüklemeden artan süreyi boşaltmada kullanılabilir.Yükleme ve boşaltmanın safhaları, hazırlık ihbarının ne zaman yapıldığı, sürelerin işlemeye başladığı tarih, yükleme/boşaltmanın başladığı ve bittiği tarih ve saat, çalışılan saatler, gerçekleşen durmalar vs. “Time sheet” denilen bir belgede tesbit edilir.
Kırkambar sözleşmelerinde bekleme süresi
Kırkambar sözleşmelerinde yükleme olduğu gibi boşaltmada da herhangi bir kanuni bekleme süresi yoktur. Gönderilen yapılacak davet üzerine gecikmeden malı tesellüme mecburdur.Davet, kaptan veya uygulamada çok defa olduğu gibi taşıyan yahut mahalli acentesi tarafından yapılır ve özel bir şekle tabi değildir. Gönderilen bilinmiyorsa (ki emre yazılı konişmentolarda çok kere böyledir) davet, mahalli adet üzere ilanen yapılır (TK 1059 fk 1).Davet anında gemi boşaltmaya hazır olmalıdır, aksi takdirde davet hükümsüzdür. Davet mecburiyeti konişmentoya konacak bir hükümle kaldırılabilir. Düzenli posta seferi yapan gemilerde davete gerek yoktur, zira geminin varma zamanı tarife ile belli edilmiştir. Genel taşıma şartlarına göre yük derhal boşaltılarak mavnalara veya rıhtıma alınır, gönderilen yükü buradan teslim alır.
Twitter hesabımızdan bizi takip edebilirsiniz.
