Özet beyan, yük taşıyan araçların gümrük bölgesine taşınmasından sorumlu kişilerin, taşıdıkları yükün cinsini, miktarını, göndericisini ve alıcısını belirterek gümrük idaresine yaptıkları beyandır.
Gümrüğün amacı, insan sağlığını ve güvenliğini sağlamak, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığını korumak, kalite gerekliliklerini karşılamak, çevreyi korumak, yanıltıcı uygulamaları önlemek ve tüketicilere doğru bilgi sağlamaktır. Bu meşru amaçların yanı sıra, korumacı bir anlayışla oluşturulan ve kabul edilen düzenlemelerin ticari açıdan önemli sonuçları bulunmaktadır.
Uluslararası toplumun üyeleri olarak devletler, ortak ticari çıkarlarla tutarlı kurallar benimseme zorunluluğu nedeniyle işbirliğine değer veriyordu. Dünya Ticaret Örgütü, uluslararası mal ticareti ve ülkeler arasında adil ve tam rekabet koşullarına dayalı ticaret için çok taraflı kurallar belirlemek üzere Serbest Ticaret Sistemini kurdu.
Meşru amaçları dışında kullanılan standartlar, teknik düzenlemeler ve uygunluk değerlendirme prosedürleri, uluslararası hukuk çerçevesinde kurulmuş kuruluşlar ve bu kuruluşlar tarafından alınan kararlarla kolaylaştırılarak, serbestleşen ticaret ortamında uluslararası ticaretin önündeki engellerin azaltılması amaçlanmaktadır.
Özet Beyan Nasıl Verilir?
Özet beyan, daha önce de bahsedildiği gibi taşıt aracı ve gümrüğe sunulan eşya ile ilgili genel bilgilerin yer aldığı ve taşıyıcı veya temsilcisi tarafından yapılan beyandır.Özet beyan, eşyanın gümrüğe sunulmasını izleyen ilk iş gününün mesai bitimine
kadar gümrük idaresine verilmelidir. Özet beyanın olması gereken süre içinde verilmemesi durumunda ise
Gümrük Kanunu’nu gereği usulsüzlük cezası uygulanır.
İthalat Gümrük İş Takip Prosedürü
İthalat işlemleri için firmadan alınan bilgiler doğrultusunda, gümrük iş takip işlemleri belirlenir ve başlanır. İthalatı yapılan söz konusu eşya ya da mallarla ilgili gümrük tarife tespiti yapılır.Taşıyıcı ile irtibata geçilerek eşya ile ilgili özet beyan ve diğer evraklar (ana konişmento, eşyanın orijinal faturası, çeki listesi, navlun faturası, ATR, EUR, vs.) istenir. İthalatı yapılacak malların gümrük vergisi ve diğer vergileri hesaplanarak firmaya bildirilir. Bildirilen tutarlar nakit ya da bloke çek olarak hazırlanır. İthalatı yapılan eşya ile ilgili evraklar tamamlandıktan sonra gümrük programı- ithalat bölümünden bilgi girişi yaptırılır. Gümrük beyanname bilgileri oluşturularak doldurulur ve tescil ettirilir. Tescil işlemi yapıldıktan sonra gümrüğe ibrazı zorunlu belgeler gümrük beyanname ekine eklenerek gümrüğe verilir. İthal edilen eşyanın özelliğine göre gümrüğe ibrazı zorunlu belgeler şu şekilde sıralanabilir:
- Eşyanın orijinal faturası
- İthal eşyaya ilişkin kıymet bildirim formu
- Menşe şahadetnamesi
- ATR veya EUR dolaşım belgeleri
- Çeki listesi
- Konişmento veya yük senedi
- Navlun faturası
- Sigorta poliçesi
- İthal edilen eşya ile ilgili kurumların uygunluk yazıları
- Onay belgesi
- Yeterlilik belgesi
- Proforma fatura
- Fon alındı makbuzu
- Transit ve Antrepo rejimlerinde taşıma belgeleri
Gümrük beyannameleri tescil edildikten sonra düzeltilemez ancak beyan sahibinin talebi gümrük amirinin izni ile beyanname üzerinde yer alan eşyanın cins, nevi, özelliğiyle marka ve numaraları dışındaki bilgiler düzeltilebilir. Gerekli düzeltmelerin yapılmasından sonrada imzalanarak ilgili gümrük memuruna verilir. Eşya tesliminden sonra beyannamede düzeltme işlemlerinin yapılmasına izin verilmez ayrıca beyannamelerin iptal edilmesi ise yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez. Tüm belgeler tamamlandıktan sonra işlem yapılan gümrükte bulunan gümrük müşavirine verilir. Müşavir ya da yardımcıları ilgili gümrükte ithal işlemlerini başlatıp sonuçlandırır. Gümrük işlemleri tamamlanıp eşya gümrükten çekildikten sonra evraklarda ithalatçı işletmeye gönderilir.
Kimler özet beyan verebilir?
Özet beyan, eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gümrük bölgesine taşınması sorumluluğunu üstlenen kişi (bu kişiler taşıyıcı tanımına girer) tarafından verilebilir. Bu kişilerin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, özet beyan, onlar adına hareket eden kişi tarafından, eşyayı onaylı gümrük idaresine ibraz edebilecek veya eşyanın sunulmasını sağlayan kişi veya kişi tarafından verilebilir. Yetkili gümrük idaresine sunulan Eşya bu kişileri temsil edebilir. Bu kapsamda, taşıma şekline bakılmaksızın, eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren taşıma aracının kullanıcısı/işleticisi veya taşıyıcının taşımacı olmayan temsilcisi tarafından özet beyan verilebilir. Ayrıca özet beyan, taşıyıcı dışında üçüncü bir kişi tarafından da verilebilir. Bu durumda özet beyanın taşıyıcı adına değil, onun adına yapıldığı anlaşılmaktadır.
Her eşya için özet beyan verilir mi? Evet
