Yükleme zamanı nedir?
Yüklemenin mümkün olan en kısa sürede bitirilmesi hem gönderici hem de taşıyıcı için avantajlı bir durumdur. Çünkü donatan ya da gemi işletmecisi, işletme masraflarının çok yüksek olması karşısında en kısa zamanda yüklemeyi tamamlayıp bir an önce yola çıkarak taşımayı tamamlayıp yeni bir taşıma işini yani yeni bir sefer yaparak daha fazla kazanç sağlamayı ister. Taşıtan veya yük sahibi ise yükleme limanındaki masraflardan (depo masrafları gibi) imkânlar ölçüsünde kaçınmak ve varma limanında malı üzerinde bir an önce tasarruf edebilmek veya yükleme ile ilgili belgeleri en kısa zamanda bankaya ibraz ederek parasını alabilmek için yüklemenin zamanında başlayıp ve en kısa sure içinde bitirilmesini ister.
Bu durumda, geminin yükleme limanında ne zaman yükü almaya hazır olacağının sözleşmede belirtilmesi gerekir. Ancak böyle bir tarihin belirtilmesi, bazen her iki tarafın da işine gelmeyebilir. Her iki tarafın da gemi ve yükü hazır bulundurması için belli bir zaman dilimine ihtiyaç vardır. Gerçekten taşıtan, çoğu kez kendi satıcılarına veya (malı limana getirecek) nakliyecilere tabi olduğundan yüklemeyi ne zaman yapabileceğini günü gününe net olarak bilecek bir durumda olmayabilir. Ancak diğer taraftan denizaşırı malı alan alıcısına (gönderilene) belirli bir tarihe kadar yüklemeyi yapacağını taahhüt etmiş olmasından dolayı da yüklemenin en geç ne zaman yapılacağını bildirmek zorundadır. Donatan ya da gemi işletmecisi, çoğu kez seferdeki gemisinin hangi tarihte yükleme limanında hazır bulunacağını kesin olarak bilemeyeceğinden yükleme tarihini biraz ileri bir tarihe atmaktadır. Gemi belirlenen yükleme zamanından önce limana gelmişse yüklemeye hemen başlanmasını isteyebilir. Bu gibi durumlarda her iki tarafın da ihtiyaç ve menfaatlerine cevap vermek üzere, uygulamada
çarter sözleşmelerde iki tarih aralığı yükleme zamanı olarak kabul edilir.
Örneğin; sözleşmede yükleme en erken 12 mayıs ve en geç 18 mayısta başlayacaktır, ibarelerine yer verilir. Gemi yükleme limanına belirlenen bu sürelerden sonra (gecikme ile) gelerek taşıtana hazırlık ihbarı yapınca taşıtan eğer isterse fesih (cayma) hakkını gecikmeden kullanmak zorundadır. Aksi takdirde bu hakkını kaybeder. Taşıtan sözleşmenin feshedilerek hükümsüz kalmış olmasından doğan zarar ve ziyanını isteyebilir. Fakat taşıyan, temerrüde (gecikmeye) düşmesinde kusuru olmadığını ispat ederek bu sorumluluktan kurtulabilir.
Gemi yükleme süresi (Starya) nedir?
Sefer çarter sözleşmelerinde, yasa gereği taşıyanın yükün gemiye yüklenmesini beklemesi gereken süreye Starya süresi denir. Bu süre genellikle ücretsiz olmakla birlikte taraflar bu süre için ücret ödemeye karar verebilirler.
Genellikle yükleme süresi ücretsizdir ancak taraflar bu süre için bir ücret ödemeyi tercih edebilir.
Yüklemenin belirli bir gün, kararlaştırılan günde başlamasına karar verilmişse; Belirli bir gün kararlaştırılmamışsa, birinci takvim günü, taşıyıcı ve acentesinin hazırlık bildiriminde bulunmasından ve bu bildirimin muhatabına ulaşmasından sonra başlar.
Hazır olma bildirimi gayri resmidir ve etkili olabilmesi için muhatap tarafından alınmalıdır. Kural olarak, bildirim göndericiye gönderilir. Bildirim, geminin malları teslim almak üzere demirleyeceği sözleşmede belirtilen yere varıldığında yapılır.
Gemi yükleme süresi genellikle sözleşmelidir ve beş gün veya altı gün veya 1500 ton, 2000 ton/gün’dür. Bu durumlarda yükleme süresi belirlenmiş sayılır ve belirlenen süre sonunda Starya süresi sona erer.
Sürastarya Saati nedir?
Sözleşmede mutabık kalınmışsa taşıyıcı, yükün yüklenebilmesi için yükleme süresinden daha uzun süre beklemek zorundadır. Bu ek beklenen süre, kuyruk süresi olarak adlandırılır.
Sprint Süresi, Sürastarya Süresi içerisinde yükleme işleminin tamamlanmama ihtimali dikkate alınarak taraflarca kararlaştırılan ek bekleme süresidir. Ancak, boşta kalma süresi kararlaştırılmamışsa, taşıyıcı artık yükleme süresi dolduktan sonra yüklemenin tamamlanmasını beklemek zorunda değildir.
Ödülün süresi sözleşme ile belirlenir; ancak, depozito ve tutarı sözleşmede belirtilmiş ve süresi belirtilmemişse bu süre on gündür.
Starya Time sona erdiğinde, Starry Time bildirimde bulunmadan çalışmaya başlayacaktır.
